Locatie

Ithaka blaast dit jaar nieuw leven in het klooster van de Broeders van Liefde, gelegen op de Brusselsestraat 141, in Leuven.

Het Klooster van de Broeders van Liefde bestaat uit drie achttiende-eeuwse woningen: de Biehal, de Grimbergen en het Schildeken. Het Schildeken en de Grimbergen zijn breedhuizen en de Biehal is een voormalige herenwoning die dateert van 1781. Het klooster werd van 1862 tot 1925 gebruikt door de Zusters der Armen. In die periode werd er ook een kapel bij de woningen gebouwd. In 1925 trokken de Broeders van Liefde in het klooster. Het gebouw deed enkele jaren geleden zelfs dienst als studentenhuis, waar studenten en broeders naast elkaar leefden.

De broedercongregatie Broeders van Liefde werd in 1807 opgericht door Petrus-Jozef Triest in Gent. Gedurende die tijd heeft het zich altijd beziggehouden met onderwijs en zorgverlening aan kinderen, jongeren en volwassenen. De Belgische organisatie heeft een internationaal karakter en is tegenwoordig aanwezig in 31 landen, waarbij ze ook tot in Afrika en Azië reiken. De oprichter was enkele jaren voor de stichting van de Broeders van Liefde ook al medeverantwoordelijk voor de oprichting van een zustercongregatie. Op zijn zestiende studeerde Petrus-Jozef Triest in Geel, waar psychisch zieken konden genieten van geprezen thuisverpleging. Hier kwam hij wellicht voor het eerst in contact met geesteszieken, wat wellicht de inspiratie vormde voor zijn latere levenswerk. Enkele jaren nadat hij zijn diploma voor Letteren en Wijsbegeerte behaalde aan de Universiteit van Leuven, werd Triest gewijd tot priester. Triest leefde in een woelige en zelfs revolutionaire tijd. Hij werd geboren in de Zuidelijke Nederlanden, die toen nog onder Oostenrijks gezag waren. In zijn 75 jaar veranderde de structuur van zijn geboorteland wel 5 keer. Het begon in 1789 met de Brabantse Revolutie, waar Triest soldaten naar het front zou vergezellen als aalmoezenier. Een korte, maar succesvolle revolutie die leidde tot de verdrijving van Oostenrijks gezag en de oprichting van een Belgische republiek.

In 1790 woonde Triest in de Verenigde Belgische Staten, tot de terugkeer van het Oostenrijks gezag. Vier jaar later werden de Zuidelijke Nederlanden overrompeld door Franse Troepen die de Oostenrijkers weer verdreven. Tijdens de annexatie van het gebied weigerde Pastoor Triest de eed van trouw aan de Franse republiek en haat tegen de monarchie af te leggen. Daardoor werd hij een doelwit voor vervolging en was hij genoodzaakt om zijn werk ondergronds voort te zetten. Nadat Napoleon de vervolging op onbeëdigde priesters stopzette, was Triest weer vrij om zijn ambt ongestraft uit te voeren. 1807 zou het belangrijkste jaar voor Triest blijken. Hij kreeg een functie in het Gentse Bestuur van de Burgerlijke Godshuizen, waardoor hij de meest kwetsbaren van de maatschappij onder zijn hoede kon nemen. Hij stichtte de broedercongregatie Broeders van Liefde om hem bij te staan in het beheer van zijn instellingen voor onderwijs en zorgverlening. Vanaf 1815 werkte Triest actief om de Gentse psychiatrie te moderniseren, waardoor de focus verschoof van opsluiting naar verzorging. In datzelfde jaar werden de Fransen verslagen en werd Triest een inwoner van het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden. 15 jaar later vond de Belgische Revolutie plaats, waardoor Petrus-Jozef Triest uiteindelijk in België terechtkwam. Ruwweg een eeuw later trokken ‘zijn broeders’ in het prachtige klooster dat vandaag onderdak biedt aan kunstenfestival Ithaka.